Masaüstü Sorunları ve Özgür Yazılım Perspektifiyle Çözüm Önerileri

Belgenin Türkçe karakterlerden arındırılmış sürümü

Bilgisayarımız masaüstü uygulamalarında karşılaştığımız sorunları Türkçe karakter desteği, güvenlik sorunları ve sanal evren etiği başlıkları altında toplayabiliriz. İlerleyen sayfalarda bu sorunları inceleyip, çözüm önerilerimizi özetleyeceğiz.

Masaüstünde Türkçe Karakterler

Yurt dışında yerleşik kullanıcılar için olduğu kadar onlardan e-ileti alanlar için de önemli bir sorundur.

Bilgisayarınızdan Türkçe karakter yazamıyorsanız ve gelen iletilerdeki Türkçe karakterleri göremiyorsanız bilgisayarınızda Türkçe kod sayfası kurulu değildir.

Amacınız kurulum dili İngilizce olan Windows XP işletim sisteminiz ile Türkçe harfler yazabilmek ve doğru olarak görebilmek ise aşağıdaki bağlantı sayfalarını izleyerek bunu sağlayabilirsiniz. "Start", "Control Panel", "Date, Time, Language and Regional Options" seçeneklerinden sonra "Add Other Languages" seçerek tanımlamaları yapmalısınız:

İngilizce kurulum yapılmış Windows XP için Türkçe Ayarları

Masaüstünde karşılaşacağınız birçok sorununuzu temelden çözmek için açık kaynak kodlu Pardus işletim sistemini kullanmanızı öneririz.

Deneyim kazanmak için, indireceğiniz güncel Pardus çalışan CD si ile kurulum yapmadan açık kaynak kodlu yazılımları kullanabilirsiniz.

Pardus kullanmakla bilgisayarınıza Türkçe desteği sağlamanın yanı sıra bütünleşik yazım denetleyicisiyle ofis yazılımı, ilerleyen sayfalarda önereceğimiz tarayıcı, e-ileti istemcisi ve pek çok özgür yazılım kullanma olanağı elde edersiniz.

Hangi Türkçe? UTF-8 mi, ISO 8859-9 mu?

Masaüstü işletim sisteminizin Türkçe karakterleri desteklemesi, size gelen e-iletileri yönlendirdiğinizde bozulmamalarını garanti etmez. Bir kere birden fazla kod sayfası Türkçe'yi destekler. Her harfin bir karakterle tanımlandığı ISO 8859-9 Türkçe kod sayfasının yanısıra, her harfin birden fazla karakterle ifade edilebileceği UTF-8 kod sayfası da Türkçeyi destekler.

Peki ISO 8859-9 Türkçe standardı varken neden UTF-8 diye diğer bir kod sayfasına gerek var? UTF-8 evrensel bir kod sayfası olarak tasarlanmıştır ve bir belge içinde birden fazla dil karakterlerinin yer almasına olanak tanır. Hem Almanca, hem Türkçe, hem Arapça gibi.

Bir e-iletinin bozulmadan yönlendirilebilmesi veya yanıtlanabilmesi için hangi kod sayfasıyla hazırlandıysa, o kod sayfasıyla yönlendirilmesi veya yanıtlanması gerekir. UTF-8 kod sayfasıyla hazırlanmış bir iletiyi varsayılan kod sayfanız örneğin ISO 8859-9 ile yönlendirirseniz alan kişi Türkçe karakterleri farklı görecektir. Böylesi birkaç yönlendirmeden sonra iletinin okunurluğu iyice azalacaktır.

Tarayıcı olarak güncel Türkçe Firefox sürümünü indirerek kullanmanızı öneririz. Dil sorunlarını çözmenizin yanı sıra güvenli tarama ve yüzlerce eklentisinden seçme olanağı sunar. Benim favorilerim siz izin vermedikçe sayfalardaki program parçacıklarını çalıştırmayan "Noscript" ve sayfa sunucusunun nerede olduğunu gösteren "Flagfox" eklentileridir.



E-ileti için en iyi seçenek te Türkçe Thunderbird istemcisidir. Firefox gibi hem Linux, hem Windows sürümleri Türkçe ve İngilizce yanı sıra tüm dillerde bütünleşik yazım denetleyicisi, otomatik güncelleme, çok sayıda eklenti sunar. Bütünleşik SPAM filtresi çok gelişmiştir. Göndereceğiniz iletide desteklenmeyen karakterler varsa uyarır.

Türkçe yapayım derken ..

Fıkra vb metin bilgileri eklenti (attachment) olarak değil, e-ileti içine yazarak göndermeniz virüs olasığını azaltır. Mutlaka eklenti olarak göndermek istiyorsanız Winword programının DOC formatı yerine RTF (Rich Text Format) ile saklamanız Winword makro virüslerinden sakınmanızı sağlar.

Ayrıca e-iletileri HTML değil düz yazı olarak göndermeniz virüs olasılığını tümüyle ortadan kaldırır.

Yukarıda belirttiklerimizi yapsanız da e-iletiler yönlendirildikçe okunurlukları azalır. Bunun temel nedeni satır başına genellikle büyüktür işaretinin (>) eklenmesi, satır sonlarının da bölünmesidir. Bunu düzelten programlar kullanabilirsiniz. Böylesi programların bir diğer avantajı da ileti içindeki adreslerin temizlenmesini de gerçekleştirmeleridir.

E-ileti Adabı

Konuyu e-ileti görgü kuralları ile bitirelim:

Anlayana E-posta Etiği, Savaş Şakar

Daha geniş bir inceleme

E-posta Kuralları, Dr Sadi Seferoğlu

Geçersiz bağlantıları düzeltebilmemiz için adresine e-ileti gönderebilirsiniz.

İnternette güvenli ve okunaklı iletişimler dileriz.

İsmet Yakşi, Econ 1981